A Literary survey of early Arab nationalism: Old and new narratives
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: NEVİN DENİZ TOGAR
Danışman: AYDIN BABUNA
Özet:An Abstract of the Thesis of Nevin Deniz Togar for the degree of Master of Arts in the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken May 2003. Erken dönem Arap Milliyetçiliği Üzerine Bir Literatür Çalışması: Eski ve Yeni Anlatılar Bu çalışma, Arap milliyetçiliğinin erken dönemine ilişkin yazılmış tarihî literatürü ele almaktadır. Arap milliyetiliğinin ortaya çıktığı bu erken dönem genellikle Osmanlı İmparatorluğunun son dönemleri ve Birinci Dünya Savaşı 'nın başlangıç dönemi içerisinde değerlendirilmektedir. Bu dönemi anlayabilmek için hem Arap milliyetçiliğinin yükselişi ile ilgili ortaya konan literatürü hem de Arap bölgelerinin söz konusu dönemde yaşadıkları tarihî olayları, toplumsal, ekonomik ve siyasî değişiklikleri incelemek gerekir. Bu tezin temel amacı milliyetçi bir Arap bilincinin ilk ne zaman ve nasıl güçlendiğini ortaya koymaya çalışmaktan çok bu konunun yirminci yüzyılda çeşitli akademisyenlerce nasıl ele alındığını incelemektir. Bu akademisyenler Arap milliyetçiliğinin ilk dönemlerini birçok değişik bakış açısıyla değerlendirmiştir. Bu tezde Arap milliyetçiliğinin temelindeki tarihî olayları ve Arap milliyetçiliğinin arkaplanını ayrıntılı bir biçimde incelemek yerine, sözkonusu bakış açılarının sosyal bilimler ve tarih alanında ortaya çıkan gelişmeler ve yeni kanıtlar ışığında nasıl sunulduklarını, değiştirildiklerini ve yeniden yorumlandıklarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu çalışma, tarihsel metodoloji geliştikçe yeni kuşak akademisyenler için yeni vurgu ve odak noktalarının önem kazandığını göstermektedir. Dönemi inceleyen akademisyenler ilk Arap entelektüellerinin etkisi, Osmanlı yenileşme hareketlerinin etkisi, Avrupa'nın Orta Doğu'ya girmesi, şehirli seçkinlerle gizli derneklerin faaliyetleri, İttihat ve Terakki Cemiyeti ile merkezileşme politikalarının etkisi ve Arap İsyanı'yla temsil edilen dönüm noktası gibi hemen hemen aynı temel noktalan inceleseler de, inceleme yöntemleri ve bu konularda vurguladıkları noktalar yıllar boyunca değişiklik göstermiştir. Bu çalışma genel olarak Arap milliyetçiliğinin erken dönemine ilişkin olarak ortaya konan tarihî literatürün üç ana kategoride toplanabileceğini göstermektedir. Elbette her kategori bir önceki kategoriden etkilenmiş ve on dokuzuncu yüzyıl sonunda, yirminci yüzyıl başında meydana gelen olayların bir gözden geçirilmesi, yeniden incelenmesi niteliğinde olmuştur. Ancak bütün yeni gelişmeler için her bir akademisyen kuşağının alana önemli katkılarda bulunduğunu unutmamamız gerekmektedir. Revizyonlar yerinde olsa da, bu katkılardan herhangi birini büsbütün reddetmek ortaya çıkan erken dönem Arap milliyetçiliği ideolojisine ilişkin kapsayıcı bakış açısına haksızlık etmek demek olacaktır. iv