Development of a translation memory system for Turkish to English

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: PINAR KAVAK

Danışman: TUNGA GÜNGÖR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çeviri hafızası sistemleri ve Türkçe'den İngilizce'ye bir çeviri hafızası sistemi oluşturulması üzerine çalışmaktadır. Bir çeviri hafızası sistemi çevirmenlere çeviri esnasında yardımcı olması için tasarlanmış bir araçtır. Çeviri hafızası sistemi bir veritabanı kullanır ve bu veritabanı kaynak dilde bloklar, paragragraflar, cümleler veya deyimlerden ve bunların hedef dildeki çevirilerinden oluşur. Çeviri hafızası sistemi çevrilecek kaynak cümleye en yakın cümleyi bulmak için veritabanını araştırır. Çevirmen tarafından kullanılacak en iyi seçenekleri çevirmenin gözden geçirmesi için sunar. Çevirmen cevabı ya kabul eder, ya reddeder, ya üzerinde bazı düzenlemeler yapar, ya da bir sonraki en iyi sonucu ister. Çeviri hafızası sistemleri Türkçe için pek popüler bir kavram değildir. Bizim bilgilerimize göre daha önce Türkçe'den İngilizce'ye çeviri için oluşturulmuş bir çeviri hafızası sistemi yoktur. Bu sistem Türkçe İngilizce çeviri üzerine oluşturulan ilk çeviri hafızası sistemidir. Daha önce yapılmış bir örneğe dayalı makine çevirisi sistemi vardır, bu benzer ama farklı bir sistemdir. Önerilen sistem cümle bazlı bir veritabanı kullanır ama kelimelerden ve dilin bir çok dilbilimsel özelliğinden yararlanır. Benzerlik arama algoritması çok eklemeli kelime yapılarından,Türkçe'nin çekim ve yapım eklerinden yararlanır. Sunulan sistem dilin yazımsal,kökensel, dilsel, anlamsal ve sözdizimsel özelliklerini göz önünde bulundurur. SistemTürkçe üzerinde iyi başarı oranı elde ediyor (yaklaşık 0.40 BLEU puanı) ve dilsel yapısıTürkçe'ye benzeyen Macarca ve Fince gibi dillerin çevirilerinde de yardımcı olacağı düşünülüyor.