A novel framework for morphological processing of Turkish

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: OLGUN DURSUN

Danışman: ÜMİT ATLAMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Morfolojik, yani biçimbirimsel çözümleme, kelimelerin bilgisayarca kökleri ile eklerine ayrılması işidir. Türkçe için çeşitli çözümleyiciler vardır; bunlar başarılı bir şekilde, özellikle çekim eklerinin yapısını çözümleyebilirler. Fakat literatürde kimi yabancı kökenli kelimelerin bükümlü yapısının analizi, ön eklerin desteklenmesi, yapım eklerinin geniş bir şekilde kapsanması yönünden kimi eksiklikler vardır. Bu eksikliklere çözüm aramak için bu tezde Türkçe için yeni birtakım normlara dayanan bir hesaplamalı morfolojik işleme çerçevesi tanımlanıp uygulanmıştır. Bu ilkeler, doğal dil işleme alanındaki güncel olanaklar ile gereksinimlere dayanır. Bunların başında dönüştürücü (transformer) tabanlı, önceden eğitilmiş büyük dil modelleri ile ince ayarlama yaklaşımları gelir. Çerçeve, dil kaynakları yapısının açıklamasını, kelimelerin tüm olası çözümlemelerini inceleyen bir morfolojik analizciyi, analizci çıktıları arasından doğru hipotezi seçen bir morfolojik muğlaklık gidericiyi ve bu araçlar için hata analizi modüllerini içermektedir.