Determining the anthropometric characteristics of adult male population of Turkey

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ELİF EREN

Danışman: MAHMUT EKŞİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ergonomi, kısaca, ?insan merkezli? tasarım olarak tanımlanır. İnsan vücut ölçüm bilimi olan antropometri, ergonomik tasarımda ana rol oynar. Bu nedenle, tasarımcılar antropometrik veriler ve bunların kullanımlarına aşina olmalıdır ki güvenli ve verimli operasyonu başarmak ve/veya kullanmak için çalışma sistemlerini, makinaları, ekipmanları, araçları, binaların boyutlarını, tekstil ve tüketici ürünlerini tasarlayabilsinler. Antropometrik veriler, uuslar ve ırklar arasındaki değişimi gösterebilir. Bu nedenle, antropometrik veritabanı, her ulus için bir ihtiyaçtır. Türk nüfusu için yapılmış birçok çalışma olmasına rağmen pek çoğu Türk nüfusu için uygun ve kullanılabilir bir antropometrik veritabanı kurmak için gereken özelliklerden yoksundur. Bu nedenle, bu çalışmanın ana amaçları şunlardır: (i) yetişkin Türk erkek nüfusu vucüt ölçüleri için güncel veritabanını ortaya koymak, (ii) yaş ve meslek faktörlerinin vücut ölçüleri üzerindeki etkisini araştırmak, (iii) sonuçları Türk ulusu ve diğer milletler için daha önce yapılan çalışmalarla karşılaştırmak ve (iv) zaman içerisinde gözlenen değişimi ortaya koyabilmek. Bu amaçla, 18-70 yaş arası 250 kişilik örneklemden statik ve dinamik toplam 65 adet vucüt ölçüsü alınmıştır. Örnekleme, Türkiye'nin yedi bölgesinden tabakalandırılmış metodla yapılmıştır. Örneklem, 2 meslek ve 5 yaş grubuna bölünmüştür. Bu çalışmanın sonucu olarak, Türk yetişkin erkek nüfusundan alınan 65 vücut ölçüsü, istatistiksel olarak tanımlanmıştır. Ortalama boy ve kilo değerleri, 171.5 cm ve 76.6 kg bulunmuştur. Sonuçlar göstermiştir ki, boy uzunluğu ve diğer dikey vücut ölçüleri yaşla birlikte önemli ölçüde azalmıştır; bu durum da seküler trendi doğrulamaktadır. Ayrıca, hafif işlerle çalışan insanlar ağır işlerde çalışanlara göre önemli ölçüde daha ağır bulunmuştur. 1980 yılındaki erkeklere ait verilerle yapılan karşılaşturma göstermiştir ki, ortalama olarak boy 3 cm, kilo 8 kg artmıştır. Diğer uluslarla yapılan karşılaştırma sonuçları da şunu göstermiştir ki; Türk erkek nüfusunun antropometrik ölçümleri genel olarak Güney Avrupalı ve Amerikalılar ile benzerken, Güney Asyalılar'dan büyük ve Kuzey Avrupalılar'dan küçüktür.