Soviet-Turkish rapprochement in the 1960s: Trade, aid and transfer of technology

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ALP KADIOĞLU

Danışman: AYDIN BABUNA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

2. Dünya Savaşı'ndan sonra, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti diplomatik ve politik olarak ayrışmışlardır. Bu çalışma ise iki ülke arasındaki ilişkilerin 1960'larda ticaret ve ekonomik işbirliği üzerinden yeniden kurulmasını ele almaktadır. Tez, Soğuk Savaş bağlamında iki devlet arasındaki yakınlaşmaya politik bir arka plan sunmakta ve ekonomik iş birliğinin nedenlerine yoğunlaşmaktadır. Belirtilen zaman içinde Sovyet Hükümeti Türkiye'nin sanayileşme çabalarına teknoloji, makine ve donanım ihraç ederek katkıda bulunmuştur. Bu çalışma, Türkiye gibi Batı Blok'una bağlı bir NATO ülkesinin, Doğu Blok'unun süpergücü Sovyetler Birliği'yle giriştiği işbirliğinin sebeplerini Rus Devleti Ekonomi Arşivi'nden elde edilen birincil kaynakların da yardımıyla açıklamaktadır. Bu tez, 1960'lardaki Sovyetler Birliği ve Türkiye arasındaki yakınlaşmanın Soğuk Savaş'ta ülkelerin çok yönlü dış politikaya yöneldiği bir döneme tekabül ettiğini savunmaktadır. Sovyetler Birliği ve Türkiye, kendi ekonomik çıkarları uğruna birbiriyle olan ilişkilerini geliştirmiştir. Bu dönemde Türkiye'nin sanayileşme çabalarına yönelik dış destek ihtiyacı kısmen Sovyetler Birliği tarafından karşılanmıştır. Sovyetler Birliği ise 1967 Teknoloji Transferi Anlaşmasıyla Türkiye'yle olan ticaret hacmini genişletmeyi amaçlamıştır. 1967 Anlaşması, iki ülkenin ekonomik ilişkilerine olumlu katkılarda bulunmuş olmakla beraber iki ülke arasındaki ticaret tezde açıklanan sebeplerden dolayı kısıtlı kalmıştır.