Literacy development in Turkish-Arabic speaking bilingual children


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: FERDA İLERTEN

Danışman: NACİYE GÜLCAN ERÇETİN KOCA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Türkçe-Arapça ikidilli çocukların sözcük okuma ve okuduğunu anlama gelişimindeki bilişsel ve dilsel değişkenlerin rolü araştırılmıştır. Doksan iki Türkçe-Arapça eşzamanlı ikidilli ve otuz beş Türkçe tekdilli ilkokul 2.sınıf öğrencisi katılımcı olarak yer almıştır. Her iki grubun fonolojik farkındalık (FF), fonolojik bellek (FB), hızlı otomatik isimlendirme (HOTİ), morfosentaktik farkındalık (MF), morfolojik farkındalık test süresi (MFTS), işleme hızı (İH) ve sözcük dağarcığı (SD) performansı ölçülmüş ve sonuçlar yeniden önyükleme özellikli bağımsız değişken t-testi yöntemiyle karşılaştırılmıştır. İkidilli katılımcılar FF ve İH testlerinde tekdilli katılımcılara göre istatistiksel olarak anlamlı başarı göstermiştir. Okuma hızı ve okuduğunu anlama becerilerini yordayan değişkenler her iki katılımcı grubu için aşamalı regresyon analiziyle belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre ikidilli grupta okuma hızını en güçlü oranda MFTS ve HOTI yordamıştır. Tekdilli grupta ise okuma MFTS ve FF anlamlı biçimde açıklamıştır. Katılımcılar okuduğunu anlama becerisinde de farklılık göstermiştir. Türkçe-Arapça ikidilli grupta okuduğunu anlama becerisini en güçlü biçimde okuma akıcılığı, SD ve FB yordarken, Türkçe tekdilli grupta okuduğunu anlama becerisini açıklayan tek anlamlı değişken MF'dir. Bu sonuçlar, kelime okuma ve okuduğunu anlama becerisinde tekdilli ve ikidilli çocukların dilsel ve bilişsel mekanizmalardan farklı oranda yararlandığını göstermiştir.