Everyday politics of ordinary people: Public opinion, dissent and resistance in early Republican Turkey, 1925-1939


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MURAT METİNSOY

Danışman: MEHMET ASIM KARAÖMERLİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Türkiye'de tek-parti döneminde köylülüğün ve işçi sınıfının devletin ekonomi politikaları ve olumsuz ekonomik koşullar karşısındaki gündelik ve çoğunlukla enformel protesto, direniş ve hak arama mücadelelerini incelemektedir; buradan hareketle, kitlelerin gündelik yaşamdaki söz konusu eylemlerinin siyasal karar alma sürecini nasıl etkilediğine ışık tutmaktadır.Tek parti yılları, kuşkusuz dramatik toplumsal değişimlerin yaşandığı olağanüstü bir dönem oldu. Bugüne kadar dönemi inceleyen tarihsel literatür büyük ölçüde yüksek siyasete odaklandı. Kitlelerin formel olarak ve yasal çerçevede siyasete katılmalarının önündeki engeller dolayısıyla, köylülülük ve işçi sınıfı genellikle siyasi karar alma sürecinden tamamıyla dışlanmış, siyaseten etkisiz ve pasif kitleler olarak resmedildi. Kitlelerin devlet politikalarını dolaylı olarak etkileyen gündelik protesto ve direniş mekanizmaları yeterince incelenmedi. Buna paralel olarak, tek-parti devletinin toplumsal taleplerden yalıtılmış, sadece baskı ve zora dayalı bir yönetim şekline sahip olduğu kabul edilegeldi.Bu tez, sıradan insanların kırsal ve kentsel alanlarda devlet politikaları ve ekonomik koşullar karşısında çeşitli formlardaki protesto, direniş ve mücadele stratejilerinin analizinden hareketle, kitlelerin siyasal karar alma sürecine alttan alta katıldığı alternatif bir tek-parti tarihi yorumu getirmektedir. Alt sınıfların seslerini, deneyimlerini, devletle ve üst sınıflarla ilişkilerini yansıtan yeni arşiv kaynaklarından yararlanılarak ve teorik olarak siyaseti ve toplumsal direnişi daha geniş bir biçimde, gündelik yaşamdaki sınıfsal ve ekonomik mücadeleler çerçevesinde yorumlayan sosyal teorilerden hareketle, bu tez köylü ve işçi sınıfı siyasetinin kurumsal olmayan, gündelik ve çoğunlukla enformel biçimlerini ve devletin siyasi karar alma sürecine dolaylı yollardan müdahil olma sürecini ortaya çıkarmaktadır.Erken cumhuriyet dönemine dair devlet, toplum ve sınıf ilişkileri konusundaki tartışmalara referansla, alt sınıflar, devlet ve üst sınıflar arasında gündelik yaşamda tezahür eden ve çoğunlukla devleti ve üst sınıfları kararlarını yumuşatmaya zorlayan gayri-resmi ve dolaylı politik mücadele ve müzakere biçimlerine odaklanarak, bu tez tek-parti devleti ve toplum arasındaki ilişkinin dikotomik olmaktan ziyade, karşılıklı bir etkileşime dayandığını savunmaktadır. Bu bakımdan, çalışmanın bulguları, tek-parti devletinin toplumsal talepler ve baskılar doğrultusunda politikalarında değişikliler yapabilen, ?esnek bir otoriter? devlet olarak yeniden tanımlanmasını önermektedir.