Ineffability and interpretation in Wittgenstein's philosophy of art


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: KADİR KILIÇ

Danışman: CHRYSI SIDIROPOULOU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çağdaş felsefede, anlatılmazcı ve yorumsalcı sanat teorileri arasında bir çatışma mevcuttur. Anlatılmazcıların iddiasına göre, sanat ve sanat-dışı pratikler arasındaki süreksizlik sanat eserinin yorumunun imkansızlığını gerektirir. Yorumsalcıların iddiasına göre ise, süreklilik yorumun mümkün olmasını gerektirir. Yorumsalcılık sanatın kanallarının özgüllüğüne dair bir açıklama sunamazken, anlatılmazcılık sanatla kurulan anlamlandırıcı ilişkiyi açıklayamaz. Wittgenstein, bu ikilemin dışına çıkarak, yorum ile süreksizliği bağdaştıran bir açıklama sunar. Henüz, Wittgenstein'ın felsefesi bu üçüncü olasılığın kapsamlı bir incelemesini sunacak biçimde yorumlanmadı. Bu gerilimin böyle bir görüş içindeki çözülümü şu argümanlara dayanır: Wittgenstein'ın sanat deneyiminin dolaysızlığını, sanat eseri ve sanat eserinin etkilerinin ayrılabilirliğini ve özel deneyimin mümkün olduğunu reddetmesi sanat deneyiminin anlatılmazlığına dair metafizik-dışı bir anlayışı gerektirir. Bu açıklama, zamana, kişiye ve esere endeksli olan sanat deneyiminin özgülüğünü ve tarif edilemezliğini içerir. Wittgenstein'ın, anlamın bağlamsallığı ve sanat eserinin bağlamsızlığı arasındaki asimetriye, pratik olmayan estetik tavır ve yorumlayıcı tavır arasındaki ikikoşullu ilişkiye, sanat deneyimindeki dışsal karşılaştırmalar ve içsel ilişkiler arasındaki farka, bir-şey-olarak-görmenin çift yönlülüğüne ve veçhe algısının kültürel yönüne dair iddiaları yorumlayıcı tavrın imkan koşullarını ortaya çıkarır. Bu düşünce, yorumun, metinsel ve tarihsel anlatıların bağlamsallaştırılması olmasını gerektirir. Sonuç olarak, Wittgenstein'ın sanat deneyimindeki yorum ve anlatılmazlığı bağdaştırdığı açıklaması anlatılmazlık ve yorum arasındaki yanlış ikilemi aşar.