Negation in Pazar Laz

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: NESLİHAN CESUR

Danışman: METİN BAĞRIAÇIK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez Pazar Lazcası'ndaki va(r), vati, mot and moto olmak üzere dört farklı olumsuzluk ekinin dildeki dağılımını göstermeyi amaçlamaktadır. Ana cümlelerde olumsuzlayıcı seçiminin, olumsuzlanan yüklemin zamanına ve kipine göre gerçekleştiğini gösteriyorum. Bildirme kipinde var'ın geçmiş ve şimdiki zamandaki yüklemleri olumsuzlamak için kullanıldığını, vati'nin ise epistemik okumaların yanı sıra gelecek zamandaki cümleleri olumsuzlamak için kullanıldığını gösteriyorum. Olumsuzlayıcı mot, istek bildiren yapılarda ve yasaklayıcı kipte kullanılmaktadır. Son olarak, moto olumsuzlayıcısının mot'tan farklı bir dağılıma sahip olduğunu ve vurgulayıcı önekler (affirmative preverbs) açısından diğer tüm olumsuzlayıcılardan farklı davrandığını dikkate alarak ayrı bir olumsuzluk biçimbirimi olarak kabul edilmesi gerektiğini savunuyorum. Olumlu ve olumsuz cümleler arasında yapısal farklılıklara neden olan bazı olumsuzluk asimetrilerine de değiniyorum. Pazar Lazcası için üç farklı asimetri alt tipini gösteriyorum: A/Cat/TAM, A/NonReal ve A/Emph. Pazar Lazcası'nın vurgu belirticiler ve olumsuzluk arasındaki ilişkiye karşı argümanlar ortaya koyduğunu dikkate alarak, A/Emph asimetrisinin ayrı bir asimetri alt tipi olarak sınıflandırılmaması gerektiğini savunuyorum. Çekimli ve çekimsiz yan tümcelerde olumsuzlayıcıların dağılımına da değiniyorum. Yan tümcelerde bulunan bazı beklenmedik kalıplara dikkat çekiyorum. Öncelikle, ana cümlelerde gösterilenin aksine, var olumsuzlayıcısının gelecek zamanı olumsuzlamak için kullanılabileceğini gösteriyorum. Üstelik hem var hem de vati olumsuzlayıcılarının, -ere son ekiyle birlikte bulunabildiğine dikkat çekiyorum. Ayrıca, daha önce iddia edilenin aksine, olumsuzlayanların na yan tümce bağlayıcısına göre yerleşiminin çok daha esnek olduğunu da gösteriyorum.