A Nanosyntactic account of the Turkish copula and agreement paradigms


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SERRA GÖK

Danışman: ÖMER FARUK DEMİROK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkçe, belirli bağlamlarda zorunlu olarak koşaç barındıran ve zaman, görünüş, kip/kiplik belirticileri ile uyum allomorfileri açısından zengin olan, eylemsel alanı dinamik bir dildir. Bu tez Nanosözdizim araçlarını kullanarak bu iki olguya, yani eylemsel yapılarda, özellikle de zaman ve görünüş belirticileri etrafında ve bunların bileşiminde, koşacın belirişine ve -öne çıkan k ve z dizileri odağında- uyum allomorfilerine dair yeni bir çözümleme üretmeyi amaçlamaktadır. Bu iki olgu Dağıtılmış Biçimbilim gibi daha önceki teoriler tarafından irdelenmiş olsa da görece genç bir yaklaşım olan Nanosözdizim daha önce Türkçenin eylemsel alanını öz bütünlüğü içinde ele almak için kullanılmamıştır. Buna ek olarak tez, Türkçedeki ilintili bir olgu olan "ertelenmiş ekleştirme"ye de değinmektedir. Bu ve öncesinde bahsedilen olgular aracılığıyla Nanosözdizim'in, sunduğu araçlar ve mekanizmalar sayesinde, Türkçenin zengin eylemsel alanının büyük kısmını gayet başarılı bir şekilde çözümleyebildiği bu tezde gösterilmiştir. Ancak Nanosözdizim, bağlamdan bağımsız olarak koşacın belirişine dair bazı sorulara halen bütüncül ve tatmin edici cevaplar verebilmiş değildir. Bunun yolu ise Nanosözdizimin sözcük düzeyinde biçimsözdizimden öbek düzeyinde biçimsözdizime ilerlemesinden geçmektedir. Umulur ki bu tez bu yöndeki araştırmaları hızlandıracak bir temel görevi görecek ve Türkçe biçimsözdizim odağında Nanosözdizim çalışmaları yapmak isteyenlere destek olacaktır.