An estimation of neuropsycological performance of adult female population of Turkey
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ECE EMİRLEROĞLU
Danışman: MAHMUT EKŞİOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ergonomi insanlar ve sistem arasında uyum olarak tanımlanabilir; cihazlar, ortamlar ve ekipman insan sınırlamalarına uyacak şekilde tasarlanmalıdır. Bilişsel Ergonomi, insanların bilişsel yetenekleri ile cihazları, ekipmanı ve ortamları arasındaki uyuma dayanır. Ergonominin tasarım prensiplerinde önemli bir rolü vardır, bilişsel ergonomi özellikle karmaşık, teknolojik, mobil ve otomatik sistemlerin tasarımı için düşünülür. İnsanın bilişsel yeteneklerine göre ürün ve sistemler tasarlamak için, toplumların normatif verilerine ihtiyaç vardır. Literatürde farklı ülkelerde insanların bilişsel kapasitesini ölçümleyen çalışmalar yer almaktadır. Ancak Türkiye özelinde yeterli çalışmalara rastlanmamıştır, özellikle tek bir çalışmada birden fazla alanda ölçümleme yapılmamıştır. Bu sebeplerden ötürü bu çalışmadaki temel amaçlar şunlardır; (i) Türkiye'nin yetişkin kadın nüfusunun bilişsel işlevlerini ölçerek norm verilerinin dört alanda geliştirilmesi (Dikkat, konsantrasyon, hız; Bellek ve öğrenme; Entelektüel işlev; Motor fonksiyonları) (ii) Yaş, eğitim, gelir düzeyi, sigara alışkanlığı, medeni durum faktörlerinin bilişsel kapasiteye etkilerini araştırmak. Bu amaçlara ulaşılması için, Yaşları 18 ile 92 arasında değişen 251 yetişkin kadına 6 farklı nöropsikolojik test uygulandı. Örnekleme, Türkiye'nin yedi bölgesinde doğan denekler dahil olmak üzere tabakalı bir şekilde yapıldı; kişiler 5 farklı demografik değişkene göre farklı gruplara ayrıldılar (Yaş, eğitim, gelir düzeyi, sigara alışkanlığı, medeni durum. İlk amaç olan nöropsikolojik performansın tahminlemesi gerçekleştirilmiştir. İkinci amaç istatistiksel analiz ile gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, bilişsel yeteneklerin yaşla birlikte azaldığını ve eğitim seviyesi ile belli bir seviyeye kadar arttığını göstermiştir. Test sonuçları arasında pozitif korelasyon bulunmaktadır. Diğer ülkelerle karşılaştırıldığında benzerlikler ve farklılıklar saptanmıştır.