Examining the Role of Creativity in Autobiographical Memory
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MELİKE BELKIS ÖRS
Danışman: İNCİ AYHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Otobiyografik belleğin dinamik ve yapıcı doğası birçok çalışmada incelenmiştir. Önceki araştırmalar, farklı kişilik ve bilişsel özelliklerin anıların fenomenolojik özellikleri ve anlatı tutarlılığı ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Ancak hiçbir çalışma, bireysel bir farklılık olarak yaratıcılığın, insanların kişisel anılarını hatırlama ve anlatma biçimleriyle nasıl ilişkili olduğunu doğrudan incelememiştir. Bu çalışma, yaratıcılıktaki bireysel farklılıkların otobiyografik bellek fenomenolojisi ve anlatı tutarlılığı ile ilişkili olup olmadığını araştırmıştır. Toplam 136 Boğaziçi Üniversitesi öğrencisi yaşamlarındaki en önemli olayı hatırlamış ve fenomenolojik özelliklerini değerlendirmiştir. Ayrıca, ıraksak düşünmenin bir ölçütü olarak Alternatif Kullanımlar Testi (AUT) ve öz bildirim ölçekleri olarak Yaratıcı Davranışların Biyografik Envanteri (BICB) ile Kaufman Yaratıcılık Alanları Ölçeği'ni (K-DOCS) tamamlamışlardır. Anılar, Anlatı Tutarlılığı Kodlama Şeması (NaCCS; Reese vd., 2011) ile tutarlılıkları açısından kodlanmıştır. Sonuçlar, hem ıraksak düşünce hem de öz bildirim ölçekleriyle ölçülen yaratıcılığın, belleğin fenomenolojik özellikleriyle ilişkili olmadığını, ancak ıraksak düşünmenin tüm boyutlarda anlatı tutarlılığı ile pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, yaratıcılığın anıların fenomenolojik zenginliğini etkilememekle birlikte, daha yüksek yaratıcı potansiyele sahip bireylerin daha bütünlüklü ve anlamlı biçimde yaşam anlatıları oluşturabileceğini göstermektedir. Bu çalışma, hatırlama konusundaki bireysel farklılıkların anlaşılmasına katkıda bulunmakta ve yaratıcılığı anıları anlatma biçimiyle ilişkili bilişsel bir etken olarak vurgulamaktadır.