Behavioural interplay and prepotancy comparison between wolbachia and haplotype-associated reproductive barriers between two populations of tetranychus urticae koch


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ÇEVRE BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇEVRE BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MURAT BAKIRDÖVEN

Danışman: İBRAHİM RAŞİT BİLGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tetranychus urticae Koch (iki benekli örümcek akarı) ekonomik olarak değerli olan pek çok tarım ürününü istila ederek zarar veren bir örümceğimsi (araknid) türdür. Wolbachia pipientis ise hücre içi endosimbiyont olan bir alfa-proteobakteri türüdür. Bu bakteriler, her ne kadar Tetranychus urticae dişileri arhenotokik partenogenez (eşeysiz olarak haploid erkek verecek yumurta yumurtlamak) ile erkek döl elde edebilse de, sağlıklı bir dişi ve enfekte bir erkek arasında tek yönlü bir üreme uyuşmazlığına yol açmaktadır. Bununla birlikte yeşil ve kırmızı olarak adlandırabileceğimiz iki Tetranychus urticae popülasyonu arasında da tek taraflı doğal bir üreme bariyerine rastlanmıştır. Wolbachia embriyonik ölüme sebep olurken, popülasyon tabanlı uyuşmazlık aşırı miktarda erkek döl üretimine sebep olmaktadır. Çalışmamızda bu popülasyon tabanlı üreme bariyerinin davranışsal olup olmadığını (yani prezigotik sebep) gözlemler ve çiftleşme sıklığı, çiftleşme gerçekleşene kadar geçen süre ve çiftleşme süresini test ederek araştırdık. Çiftleşme öncesi veya esnasında bir farklılık bulmadığımız için bu uyuşmazlığın sebebinin postzigotik olduğunu düşünüyoruz. İkinci deneyimizde popülasyonlar arası bütün çaprazlamaların kaydını tuttuk ve sonuçlarımızı istatistiki teknikler ile karşılaştırdık. Deney düzeneğimize Wolbachia ile enfekte erkekleri de ekleyerek dölün uyarlanma gücünü (yeti) ve cinsiyet oranını ölçtük. Ayrıca popülasyon tabanlı ve Wolbachia tabanlı sitoplazmik uyumsuzluk ile birlikte, hem doğal bariyer hem de Wolbachia ile enfekte bireylerin dölünü test ettik. Sonuçlarımız iki uyumsuzluğun aynı anda yaşandığı çiftleşmelerde, çok az miktarda embriyonik ölüm etkisi görülse de, popülasyon tabanlı aşırı miktarda erkek döl üretiminin, Wolbachia tabanlı uyumsuzluğun önüne geçtiğini gösterdi.