The waste collection sector and the waste pickers: A case study in Ankara
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: GÖREN CEREN DENİZ
Danışman: BERNA YAZICI TEPEYURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez Ankara'da enformel atık toplayıcılığı sektörünün işleyişini ele almaktadır. Bu çabanın sebebi 2005 yılından beri değiştirilerek yürürlüğe konmuş ve 2008'de son halini almış olan Ambalaj Atıklarının Yönetimi yönetmeliğinin enformel olarak işleyen bu sektörü ve bu sektörün büyük bir çoğunluğunu oluşturan çöp toplayıcılarının/atık kağıt işçilerinin geçimini elinden alacağına dair bir endişeden kaynaklanmaktadır. Yeni sistem, ambalaj atıklarının kaynaklarından ayrı toplanmasını lisansı Çevre Bakanlığı tarafından verilen büyük şirketler tarafından gerçekleştirilmesini, büyük şirketlerin çevre derneği olan ÇEVKO'nun denetleyiciliğe bırakılmasını ve tüm ambalaj atıklarının kayıt altına alınmasını hedeflenmektedir. Bu çerçevede, çöp toplayıcılarına sunulan seçenekler, sadece çöp toplayıcılığı yapan kişilerin küçük bir kısmını hedefleyerek büyük şirketlerde alt sözleşme ile istihdam edilmeleri yoluyla sisteme dahil olmak veyahut da kendi örgütlenmelerini güçlendirerek dünyanın çeşitli yerlerinde olduğu gibi kooperatifler kurarak belediye atık yönetimi sistemlerine kendilerini dahil etmektir.Bu tez görünürde olan seçeneklerin mümkünlüğünü sorgulamak amacıyla Ankara'daki enformel atık toplayıcılığı sektörünün iç dinamiklerine bakmaktadır. Ancak bu dinamikler anlaşılırsa önlerindeki seçeneklerin tartışılabileceği öne sürülmektedir. Çalışmanın bir başka amacı ise, hakkında çok az şey bilinen çöp toplayıcılığı hakkındaki marjinal, durağan, organize olmamış, her an çözülebilir, ve yoksulluğa bireysel bir çözüm olduğuna dair ön yargıların sorgulanmasıdır.Araştırmanın bulguları, gerek enformel örgütlenmedeki etnik kökene dayalı kapalı grupların ?sınırlı dayanışma?ya dayanan ağları arasındaki hiyerarşi, gerek depo temelinde ?ahlaki zorunluluk?lara dayanan değişim ilişkileri, gerekse de çöp işinde olmaktan ve bu işe başlamanın sebeplerinin tümünden kaynaklanan ve yoksullukla birleşerek artan sosyal dışlanma mekanizmalarının belediye atık sistemine çöp toplayıcılarının katılımına dair her iki seçeneğinin de mümkün olmadığını göstermektedir. Ayrıca, bahsi geçen iç dinamiklerin yönetmelikte tanımlanan aktörler ve çöp toplayıcıları arasında yarattığı güven eksikliği de bu mümkünsüzlüğe bir sebep olarak ortaya çıkmaktadır.