Power or the people: A comparison of the thoughts of Doğan Avcioğlu and İdris Küçükömer regarding the intellectual climate of the 1960s

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MUHAMMED FAZIL BAŞ

Danışman: MEHMET ASIM KARAÖMERLİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde, Doğan Avcıoğlu ve İdris Küçükömer'in düşünceleri temel olarak Avcıoğlu'nun Türkiye'nin Düzeni (1968) ve Küçükömer'in Düzenin Yabancılaşması: Batılaşma (1969) adlı eserleri merkeze alınarak karşılaştırılmıştır. Bu iki eserin, söz konusu entelektüellerin en öne çıkan kitapları olduğu düşünülmektedir. 1960 ve 1971 yıllarındaki iki askeri müdahaleyle başlayıp biten 1960'lar, Türkiye'de sol düşünce ve hareketler için çok verimli bir dönem olmuştur. Bu dönem, bir yön arayışı olarak başlamış, uygulamaya konulamayan siyasi stratejilerle bitmiştir. Bu tezin amacı bu sebeple, söz konusu birbiriyle birçok konuda çelişen iki entelektüeli karşılaştırarak, Türk düşünce tarihinin de aslında önemli bir parçası olarak değerlendirilmesi gereken bu entelektüel ve siyasi faaliyetlere bir ışık tutmaktır.Bu tezde, iki entelektüelin de düşünceleri 1960'ların tartışma ortamı açısından önemli olduğunu düşündüğümüz üç konu çevresinde karşılaştırılmıştır. Bu konular şu şekildedir: Osmanlı toplum düzeni üzerine tartışmalar, Türk modernleşmesinin değerlendirilmesi ve siyaset ile halk arasındaki ilişki üzerine düşünceler. Analiz boyunca temel amaç, bu iki entelektüelin bu konular çerçevesindeki düşüncelerinin ana hatlarını çıkarmak ve nihai olarak da bu konuların temel karakteristiklerinin aslında birbirine sıkı sıkıya bağlı olduğunu ve hatta birbirlerini belirlediğini gösterebilmektir. Bu bize hem Avcıoğlu ve Küçükömer'in düşüncelerine hem de döneme dair daha bütüncül bir tablo çıkarmıştır.Bu tezin temel iddiası şu şekildedir: Doğan Avcıoğlu Türkiye'nin siyasi ve sosyal konumunu dikkate alarak güç merkezli bir analiz yapmış fakat bu Avcıoğlu'nu geçici ve anlık bir siyasi stratejiye ulaştırmıştır ancak. Küçükömer ise analizin merkezine halkı ve toplumu almıştır. Bu sebeple, Küçükömer'in yaklaşımının bugün dahi tekrar gözden geçirilebilecek geleceğe dönük tarafı vardır.