Bilevel maximal covering problem for location, relocation and protection planning of public service facilities


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SERHAT KEÇİCİ

Danışman: MUSTAFA NECATİ ARAS

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu calısmada kamu hizmeti veren bir ağın muhtemel bir terorist saldırısı altında tasarlanması problemi üzerinde çalışılmıştır. Sistem planlayıcısı ağın işletilmesinden sorumludur ve amacı mevcut tesislerin yerini değiştirerek, yeni tesisler açarak ve tesislerin bazılarını koruyarak en yüksek toplam müşteri talebi kapsamasını sağlamaktır. Bunu yaparken belli bir sayıda korunmamış tesisin terörist saldırısı sonucu servis dışı kalacağını hesaba katmaktadır. Yeni tesis açma maliyetleri, mevcut tesislerin yerlerinin değiştirilmesi maliyetleri ve tesislerin korunması maliyetlerinin toplamının belli bir bütçeyi aşmasına izin verilmemekteidr. Kısmi kapsama kavramını kullanarak, bu problem çift düzeyli programlama modeli olarak formüle edilmiştir. Sistem planlayıcısı lider oyuncudur ve saldırı sonrası toplam kapsanan müşteri talebini enyükseklemek istemektedir. Terörist ise takipçi oyuncu olarak bunun tam tersini amaçlamaktadır. Bu problemin çözülmesi için Tabu Arama sezgiseli önerilmiştir. Arama uzayı sistem planlayıcısının kararlarını içermektedir ve nihayi toplam kapsama değeri teröristin probleminin CPLEX kullanılarak çözülmesi ile elde edilmektedir. Tabu Arama sezgiseli ile bulunan çözümlerin kalitesinin belirlenmesi amacıyla, problemi optimal olarak çözen bir ikili sayma agacı metodu geliştirilmiştir. Yeni tesis açılması, mevcut tesislerin yer değiştirmesi ve tesislerin korunması alternatiflerinin bütün kombinasyonlarını değerlendiren bu yöntem, problem büyüklğüne oranla üssel bir çözüm süresi gerektirmektedir ve dolayısıyla sadece küçük problemlerin çözümünde kullanılabilmektedir.