The phenomenon of free-floating violence in post-1990s Turkey through two films By Serdar Akar: Gemide and Barda

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: AYSUN KIRAN

Danışman: MEHMET ASIM KARAÖMERLİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez 1990 sonrası Türkiyesi'nde başıboş şiddet olgusunun ortaya çıkışının altında yatan temel mekanizmaları incelemektedir. Bu olgunun somut örnekleri olarak başvurulan üçüncü sayfa haberleri temelinde, başıboş şiddetin ana özellikleri apolitik, tepkisel, keyfi ve öngörülemez olmasıdır. Tanımı namus cinayeti, aile içi şiddet ya da kadına karşı şiddet gibi şiddet türlerinin sınırlarını aşmaktadır. Bu ayrım bu çalışmanın başlıca görevini de belirlemektedir: Söz konusu olgunun her boyutunu ayrıntılarıyla kavramak. Çerçevenin üzerine kurulacağı ana zemin olarak Serdar Akar tarafından yazılıp yönetilen iki film, Gemide ve Barda, ayrıntılı bir biçimde analiz edilmiştir. Bu analizlerden elde edilen bulgular birbiri içine geçmiş üç halkadan oluşan başıboş şiddet zincirinin esasını temin eder. Birinci halka küresel ve neoliberal değişimlerin insanların günlük hayatları üzerindeki mikro düzeyde etkilere odaklanılan dışlanma halkasıdır. İkinci olarak, keyfilik halkasında tartışma yasadışı devlet şiddeti, cezasızlık kültürü ve hukuk eksikliği gibi faktörlerin Türkiye'deki başıboş şiddetin doğasını belirlemede ne gibi roller oynadığı üzerinde durulmaktadır. Üçüncü olarak, homososyallik halkasında, erkek homososyal grupların iç dinamikleri topluluk olma ve hiyerarşik yapılanma noktaları üzerinden tartışılmaktadır. Bu üç halkanın birbirinden ayrılamazlığı başıboş şiddetin karmaşık ve çok boyutlu bir olgu olduğunu göstermektedir. Küresel dinamikler, yerel dinamikler ve sosyal grup dinamikleri biraraya gelmiş, 1990 sonrası Türkiyesi'ne ait bir olgu olarak başıboş şiddetin ortaya çıkmasında belirleyici olmuşlardır.