Mammalian enabled (MENA): A possible regulator of YAP oncoprotein

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: RUÇHAN KARAMAN

Danışman: NECLA BİRGÜL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mena proteini hücrede dallanmamış aktin proteini polimerleşmesini tetikleme görevine sahiptir ve bu yüzden aktin kaplamada görev alan proteinlerin antagonisti olarak işlev görmektedir. Aktin ile ilişkili bir protein olması nedeniyle Mena hem tümör başlangıcında hem de metastaz oluşumunda bir rolü olduğu varsayılmaktadır. Daha önce Mena proteininin anlatımının göğüs, kolorektal ve boyun gibi farklı kanser türlerinde arttığı gösterilmiştir. Bu çalışmada, Mena proteinine ait sinyal iletim mekanizmasının bulunması amaçlanmıştır. Odak noktasında Hippo sinyal yolağının ve bu yolağın kanser tetikleyici olarak bilinen efektörlerinden biri olan YAP proteininin regülasyonunun bozulması bulunmaktadır. Hippo sinyal yolağı doku büyümesinin temel düzenleyicilerinden biridir ve evrimsel olarak meyve sineğinden memelilere kadar korunmuştur. Hippo sinyal iletim yolağının düzenlenmesinin anlaşılması kanser araştırmaları alanında son dönemdeki odak noktalardan biri olmuştur. Bu nedenle, HEK293FT hücrelerini kullanarak, Mena proteininin TEAD transkripsiyon başlatıcı bölge bağlanma aktivitesini azalttığı gösterilmiştir. Mena proteininin farklı anlatımı toplam YAP protein seviyesinin değişimine neden olmuş ancak bu etkinin Hippo sinyal yolağından bağımsız olduğu tespit edilmiştir. RT-PCR metodu kullanılarak, YAP homolog genlerinin RNA düzeylerinde Mena'nın farklı ifadesi ile bir değişiklik olmadığı ve bu yüzden düzenleyici etkinin protein düzeyinde olup RNA düzeyinde olmadığı keşfedilmiştir. Bahsedilen düzenleyici etkinin sineklerde de varlığının kanıtlanması için UAS-GAL4 sistemi kullanılarak Me-na'nın homoloğu olan Ena geninin aşırı anlatımı hem kanat dokusunda hem de yumurtalıkta bulunan follikel hücrelerde sağlanmıştır. Ena'nın aşırı ifadesinin ne Hippo sinyal yolağının aktivitesinde ne de YAP proteininin homologu olan Yki proteininin aktivitesinde bir etkiye sahip olmadığı bulunmuştur. İleride yapılacak çalışmalar, hem bu düzenleyici etkinin hücrede hangi süreçleri etkilediği hem de etkinin mekanizmasının bulunmasını üzerine olacaktır.