“Kırkambar Tez-Makale Sunumları - Derviş Zaim’in Kıbrıs Üçlemesindeki Kurgusökümcü Hafıza Siyaseti [Kırkambar Dissertation and Article Presentations - The Deconstructive Politics of Memory in Derviş Zaim’s Cyprus Trilogy].”
Kırkambar Tez-Makale Sunumları, Türk Sineması Araştırmaları Merkezi, Bilim ve Sanat Vakfı, İstanbul, Türkiye, Mart 1, 2019., İstanbul, Türkiye, 01 Mart 2019, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Boğaziçi Üniversitesi Adresli: Hayır
Özet
ÖZ
Bu sunum, Dr. Cihat Arınç'ın "Postcolonial Ghosts in New Turkish Cinema: A Deconstructive Politics of Memory in Derviş Zaim’s Cyprus Trilogy [Yeni Türk Sinemasında Postkolonyal Hayaletler: Derviş Zaim’in Kıbrıs Üçlemesinde Yapısökümcü Hafıza Siyaseti]" başlıklı doktora tezinin sunumudur. Sunumda Derviş Zaim’in Çamur (2003), Paralel Yolculuklar (2004) ve Gölgeler ve Suretler (2011) filmlerinden oluşan Kıbrıs Üçlemesi, yeni Türkiye sinemasında postkolonyal bellek ve Jacques Derrida’nın “musallatbilim” (hauntology) yaklaşımı çerçevesinde incelenmektedir. Çalışma, yeni Türkiye sinemasını, resmî tarih anlatılarında bastırılmış ya da görmezden gelinmiş geçmişleri görünür kılan bir “hafıza sineması” olarak ele alır. Kıbrıs’ın sömürgecilik, etnik çatışmalar, bölünme ve zorunlu göçlerle şekillenen tarihinin, hem hatırlama hem de unutma pratikleri üzerinden nasıl temsil edildiği tartışılır. Derrida’nın geçmişin hayaletlerinin bugün üzerindeki etkisini vurgulayan musallatbilim kavramı, adalet, yas ve etik sorumluluk ekseninde filmlerin temel kuramsal çerçevesini oluşturur. Sunum ayrıca Kıbrıs’ın kendine özgü postkolonyal koşullarını, Yeşilçam’ın milliyetçi savaş filmlerinde üretilen jeopolitik tahayyülleri ve bunların karşısında Zaim’in alternatif sinemasal yaklaşımını karşılaştırmalı biçimde değerlendirir. Zaim’in üç filmi, çatışmayı kahramanlık anlatıları üzerinden değil, bireysel tanıklıklar, sessizlikler, kayıplar ve hayaletimsi izler aracılığıyla yeniden düşünmeye davet eder. Çamur, savaşın bıraktığı fiziksel ve ruhsal yaraları; Paralel Yolculuklar, Türk ve Rum Kıbrıslıların sözlü tarihlerini yan yana getirerek ortak hafızanın imkânlarını; Gölgeler ve Suretler ise gölge oyunu metaforu üzerinden yaklaşan şiddetin ve birlikte yaşama deneyiminin kırılganlığını görünür kılar. Böylece üçleme, milliyetçi karşıtlıkları yeniden üretmek yerine, bastırılmış anılar, karşılıklı acılar ve etik yüzleşme üzerinden postkolonyal belleğin çoğul ve eleştirel bir temsilini geliştirir.