Silahlı Dronların Yaygınlaşması ve Bunun Uluslararası Hukuka Yansımaları: ABD SİHA Döneminde Kuvvet Kullanma Paradigmasına Yeni Meydan Okumalar


Aydoğan M. B.

Necmettin Erbakan Üniversitesi hukuk fakültesi dergisi, cilt.8, sa.1, ss.327-368, 2025 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 8 Sayı: 1
  • Basım Tarihi: 2025
  • Doi Numarası: 10.51120/neuhfd.2025.156
  • Dergi Adı: Necmettin Erbakan Üniversitesi hukuk fakültesi dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.327-368
  • Boğaziçi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Son yıllarda silahlı dronlar (silahlı insansız hava araçları) sınır ötesinde ve sınır içindeki kuvvet kullanımlarının önemli bir parçasını oluşturmaya başladı. Silahlı dronların (SİHAların) gittikçe artan kullanımı ve yaygınlaşması, hukuk literatüründe -özellikle de uluslararası hukuk literatüründe- yeni bir tartışmalar ve problemler yarattı. Bu zamana kadar silahlı dronların (SİHAların) kullanımının en görünür etkisi sivil kayıpları olduğundan dolayı, uluslararası hukuk hocaları çoğunlukla uluslararası insan hakları hukukuna ve silahlı çatışma hukukuna dair meselelere odaklandı. Literatürde uluslararası ilişkilerde silahlı dron (SİHA) kullanımı ve jus ad bellum arasındaki ilişkiye dair az da olsa artan ilgi silahlı dron (SİHA) kullanımının jus ad bellum için önemine işaret ediyor. Bu noktada, bu araştırmanın sorusu ortaya çıkıyor: ABD SİHA dönemi bağlamında incelendiğinde, silahlı dronların (SİHAların) mevcudiyeti kuvvet kullanım paradigmasında bir değişiklik yaptı mı ve bu durum müsamahakar görüşleri güçlendirecek mi?
Over the past decades, armed drones have begun to form an important part of the extraterritorial use of force as well as the use of force in internal affairs. The increasing use and proliferation of armed drones have created a new discussion/problem in the legal scholarship, especially in international law. For international law, its scholars mostly focused on the international human rights law and the law of armed conflict issues, as the most visible effect of the use of armed drones until now has been civilian causalities/losses. However, the slightly growing interest in the literature on the relation between the use of armed drones in international relations and jus ad bellum indicates the importance of the use of armed drones for jus ad bellum. At this point the question of this research arises, which is, whether the availability of armed drones changed the use of force paradigm and will strengthen the permissive views, especially in the context of the US drone era.