Firdevsī-i Rūmī'nin Tecnīsāt-ı Süleymān u Belḳīs-nāme'si IV. Cilt: İnceleme, transkripsiyonlu metin ve cinaslar sözlüğü


Öğr. Gör. Dr. ESRA DEMİRKOPARAN

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Boğaziçi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Fatma Yılmaz

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu tezin amacı, Firdevsi-i Rumi'nin Tecnisat-ı Süleyman u Belkıs-name'sinin dördüncü cildinin metnini ortaya çıkarmak ve eserin şekil ve içerik bakımından bir incelemesini yapmaktır. Bu amaçla çalışmanın birinci bölümünde önce Firdevsi-i Rumi, hayatı ve edebi şahsiyetinden bahsedilmiştir. Ardından eser, önce tüm ciltleriyle beraber genel olarak değerlendirilmiş, sonrasında da dördüncü cilde odaklanılarak bu cildin yapı ve içerik bakımından özelliklerinden bahsedilmiş ve onu oluşturan bölümler hakkında bilgi verilmiştir. Eserin detaylı bir içerik incelemesinin sunulduğu ikinci bölüm, eserin geniş özetinin verildiği ve kurgusal açıdan ele alındığı iki alt bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde eserin biçimsel açıdan detaylı bir incelemesi yapılmıştır. Nüsha tavsifi ve imla özelliklerinden bahsedildikten sonra kullanılan cinas sanatları tanıtılmış, ardından bu sanatlar metinden alınan beyitlerle örneklendirilmiştir. Cinas sanatının ardından da metin tespitinde izlenen yoldan bahsedilerek transkripsiyon alfabesi bir tablo hâlinde sunulmuştur. Eserin transkripsiyonlu metninin yer aldığı dördüncü bölümden sonra, metinde yer alan cinasların açıklanıp hangi beyitlerde geçtiğini gösteren cinaslar sözlüğünün yer aldığı beşinci bölüm yer almaktadır. Bu bölümde, önce cinaslar sözlüğünün hazırlanmasında izlenen yöntemden bahsedilmiş; cinaslar sözlüğünün verilmesinden sonra da çeşitli nedenlerle cinaslar sözlüğüne dâhil edilemeyen beyitlerin bir listesi sunulmuştur.